De forensische psychologie is in opkomst. Heeft het te maken met de grote hoeveelheid populaire series zoals CSI, Criminal Minds en Bones? Een rechercheteam dat binnen 45 minuten met behulp van een forensisch psycholoog** een ‘cold case’ oplost is op tv aan de orde van dag. Een centrale rol is daarbij weggelegd voor de profiler die binnen een mum van tijd de gedachtegang van de dader doorgrond heeft. Nederland kent welgeteld 1 profiler…

Een veiligere samenleving is sinds een aantal jaren een ‘hot item’ in onze maatschappij. Er is steeds meer behoefte aan specialistische kennis op het gebied van de forensische psychologie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de toenemende vraag naar getuigendeskundigen tijdens rechtszaken, het vaststellen van de mate van toerekeningsvatbaarheid en risicotaxatie ten behoeve van het voorkomen van recidive.  De roep om specialistische kennis is een van de redenen geweest dat er sinds 2009/2010 master opleidingen Forensische Psychologie van start zijn gegaan.

Crime scene – do not cross

Forensische psychologie

De letterlijke betekenis van forensisch is ‘gerechtelijk’ en dus een breed begrip waar diverse studierichtingen en beroepen achter schuil gaan. Denk bijvoorbeeld aan Maatschappelijk werk, Pedagogische hulpverlening, Rechten, Criminologie en Psychologie. De forensische psychologie houdt zich voornamelijk bezig met de behandeling van daders binnen justitiële (jeugd) inrichtingen en het doen van onderzoek op dit gebied. Je kunt als  forensisch psycholoog bijvoorbeeld werkzaam zijn binnen een Forensisch Psychiatrisch Centrum/-Kliniek/-Afdeling, een Penitaire Inrichting (gevangenis), de Reclassering of bij een organisatie die (ambulante) forensische (na)zorg verleent. Dit is nog maar een kleine greep uit het aanbod van de forensische zorgaanbieders in Nederland. Een probleem van deze veelfout aan instellingen is mijn inziens de gefragmenteerde zorg, waardoor het soms onduidelijk is welke instelling welke zorg voor welke doelgroep verleent.

LEES OOK:
Welke richtingen zijn er allemaal in de psychologie?

Spannend?

Mensen vragen zich weleens af of het werken in de forensische sector spannend of zelfs eng is want ‘je werkt natuurlijk wel met dé criminelen’. Dat laatste klopt, het eerste echter niet. Het is uitdagend werk waarbij je, zeker als vrouw, stevig in je schoenen moet staan. De uitdaging zit hem voor mij in het feit dat je met een hele diverse groep mensen, vaak jongens en mannen, werkt. Dit zijn mensen met verschillende (delict)achtergronden, culturen, normen en waarden. Dit vraagt aanpassingsvermogen, geduld, duidelijkheid en tot op een bepaalde hoogte flexibiliteit. Maar ook relativeringsvermogen, zeker wanneer je bijvoorbeeld het (delict) dossier leest van een cliënt/patiënt die vervolgens tegenover je zit. Daarnaast werk je voornamelijk met een doelgroep die niet gekozen heeft voor de omgeving waar ze nu verblijven of de behandeling. Het omgaan met weerstand maakt dan ook een belangrijk onderdeel van je werk uit.

Met deze blog heb ik in het kort geprobeerd een duidelijker en wellicht realistischer beeld  te schetsen van het werken in de forensische sector. Mocht je vragen hebben over de forensische psychologie schroom dan niet om te reageren op dit blog!

** De functie van forensisch psycholoog bestaat officieel niet. Je bent klinisch of GZ psycholoog die werkzaam is binnen het forensische werkveld. Voor het gemak gebruik ik in deze blog de naam ‘forensisch psycholoog’.

Geschreven door Suzanne Matthijssen

Suzanne is een derdejaars Psychologiestudente aan de Rijksuniversiteit Groningen. In september hoopt zij te kunnen starten met de master Forensische Psychologie te Tilburg. Naast haar studie is zij werkzaam als begeleider binnen een organisatie die zich bezig houdt met het resocialiseren van ex-gedetineerden. Daarnaast is zij actief als Student in Sectie Forensische Psychologie Volwassenen bij het NIP.

19 comments

  1. Hoi Suzanne,
    ik heb eigenlijk een vraag over de opleiding. Ik zit nu in mijn 2de jaar en moet de keuze gaan maken voor mijn minor en volgend jaar mijn master. Ik studeer aan de VU en ga de minor klinisch doen. Nu is er op de VU geen forensische track, maar zeggen ze dat je er met de master Klinisch ook kan komen. Nu geven ze op de UVA, Maastricht en Tilburg wel een master track forensisch. Is dit aan te raden? Ben jij intussen begonnen en zo ja bevalt het?
    Groetjes Stephany

    1. Hoi Stephany,

      Heel apart, maar ik heb nooit een berichtje gekregen dat jij op mijn blog hebt gereageerd..Vandaar ook deze enorm late reactie. Is je vraag nog steeds relevant of heb je inmiddels een keuze gemaakt? Welke is het geworden? Ben erg benieuwd! Misschien is dit een leuk en informatief blog voor je mocht je nog steeds geïnteresseerd zijn in de forensische psychologie: http://forensicpsychologytoday.wordpress.com/
      Groetjes!

  2. Hoi Suzanne,

    Ik ben geinteresseerd in het beroep van forensisch psycholoog. Ik zit nu in het tweede jaar van mijn bachelor en wil graag weten waar ik aan moet denken als ik dit beroep wil uitoefenen. Ik vind namelijk het werk in instelling en dergelijke niet heel interessant, maar het onderzoeken van de oorzaak van delinquent gedrag of het zijn van een getuige in een rechtszaak lijkt me wel heel interessant. Ik vraag me af of ik dan als master de forensische psychologie moet doen, of dat ik bijvoorbeeld GZ-psychologie moet doen en dan mezelf de forensische richting op moet sturen. Ik hoop dat je me hierover wat kunt uitleggen.

    Bvd!
    Groetjes,
    Mandy

    1. Hoi Mandy,

      Sorry voor de late reactie maar zie nu pas je bericht.

      Als forensisch psycholoog kun je werkzaam zijn in gevangenissen, For. Psych. Centrum (=tbs kliniek)/FPA (For. Psych.Afdeling)/FPK (For. Psych. Kliniek) of bij ambulante forensische psychiatrie. Je behandelt dan mensen die in aanraking dreigen te komen of al in aanraking zijn gekomen met justitie.

      Indien je geinteresseerd bent in het doen naar forensisch psychologisch onderzoek dan zou ik je willen adviseren om eens op de site te kijken van de universiteit maastricht http://www.maastrichtuniversity.nl/web/Faculteiten/FdR/Doelgroep/AankomendeStudenten/Masteropleidingen/ForensicaCriminologieEnRechtspleging/OverzichtForensischeOpleidingenUM.htm. Hier is een twee jarige master die veel aandacht besteed aan het doen van onderzoek op dit gebied.

      Wanneer je werkzaam bent als psycholoog binnen een FPC dan kun je, meestal na het volgen van een interne cursus hiervoor, opgeroepen worden om als getuigedeskundige op te treden.

      Ik hoop dat je wat aan deze informatie hebt. Mocht je meer info willen over het forensische werkveld dan kun je ook dit blog eens bezoeken:https://forensicpsychologytoday.wordpress.com/author/forensicpsychologytoday/

      Succes!

      Groet,
      Suzanne

  3. Hoi Suzanne,

    Ik zit nu in V6 en ik schrijf mijn PWS over, het oplossen van misdaad met behulp van misdaad zoals gebeurt in series en films. (het is best een specifiek onderwerp…) We hebben onder andere een deelvraag over profiling/ forensische psychologie. Misschien kun jij daar iets meer over vertellen.
    Ik vroeg me af wat het precies inhoudt en hoe het precies werkt. Ik zag ook staan dat er op dit moment maar een profiler is in Nederland; weet je misschien iets meer over het onderwerp in Nederland? Als laatste weet je misschien ook hoe veel het vergelijkbaar is met bijvoorbeeld Criminal Minds en The Profiler etc.?

    Groetjes,
    Mimi.

  4. Hoi Mimi,

    Profiling en forensische psychologie zijn eigenlijk twee verschillende dingen.

    In Amerika wordt profiling veel vaker ingezet bij het oplossen van moord/zeden zaken dan in NL.

    In NL hebben we maar 1 profiler die opgeleid is bij de FBI, Carlo Schippers. Hij werkt voor de KLPD (Korps Landelijke Politie Diensten) en wordt ingezet wanneer er een delict gepleegd is en onderzoekt dan bijvoorbeeld de plaats delict om de modus operandi (de manier waarop de dader het delict gepleegd heeft) te bestuderen en op basis daarvan kenmerken van de dader te bepalen (zoals bijvoorbeeld persoonskenmerken).

    Ik ben forensisch psycholoog en geen profiler dus meer kan ik je niet over profiling vertellen. Misschien heb je het al gedaan maar zo niet google het anders nog even.

    Als forensisch psycholoog behandel je clienten waarvan hun straf is omgezet naar een behandeling. Je kunt werken in een gevangenis of bijvoorbeeld in een TBS-kliniek. In de TBS zitten patienten die vaak mede door hun stoornis een delict hebben gepleegd.Een profiler spoort daders op en een forensicsh psycholoog behandelt (ex) daders.

    De series die je noemt zijn gedramatiseerd en geven waarschijnlijk geen goed beeld van de werkelijkheid. Ze geven denk ik wel in grote lijnen een beeld van hoe profiling werkt in Amerika.

    Succes!

    Groet,
    Suzanne

  5. Hoi Suzanne,
    samen met een aantal andere studenten ben ik bezig met loopbaanoriëntatie. Ben je werkzaam in de forensische sector? En zo ja, zouden ik en mijn groepsgenoten je dan een aantal (interview) vragen kunnen stellen via de mail?
    Groetjes, Aranka

    1. Hoi Aranka,

      Ik ben werkzaam in de forensische sector en zou het leuk vinden om jullie vragen te beantwoorden. Je kunt de vragen hier stellen of anders je mailadres doorgeven via deze site (misschien kan degene die deze site beheert en mij op de hoogte stelt van notificaties op dit artikel je mailadres naar mij toe mailen zodat je die niet openbaar hoeft te maken).

      Groet,
      Suzanne

      1. Hoi Suzanne,
        zou u mij een email willen sturen? Dan stuur ik u de vragenlijst door. U mag het dan later gebruiken om op deze blog op een andere website te posten!
        Liefs, Aranka

      2. Hallo Suzanne,

        Ik studeer op het moment psychologie (tweede jaar) en moet onderzoek doen naar verschillende werkvelden en ik ben zeer geïnteresseerd in de forensische sector.
        Als je nog bereid bent om hier vragen over te beantwoorden, zou ik jou ook graag wat korte vragen stellen over de mail.

        Mijn emailadres is: kiraleenders@gmail.com

        Alvast bedankt!
        Groetjes, Kira

  6. Hoi Anne (en Suzanne)
    Super! Heel erg bedankt! Wat een snel antwoord!
    Ik vind het helemaal goed dat mijn email adres wordt doorgestuurd 🙂

    Liefs, Aranka

  7. Beste Suzanne,

    Wij zijn studenten psychologie aan de UvA en we zouden het heel erg leuk vinden om iets meer te weten te komen over jouw werkzaamheden en toekomstige baan als Forensisch Psycholoog. We zijn nu bezig met oriëntatie op verschillende werkvelden en omdat jij werkzaam bent in deze sector, leek het ons interessant om jouw verhaal te horen. Zouden we je wat vragen mogen stellen?

    Alvast bedankt!

    email: kegschiput@hotmail.com

    Vriendelijke Groeten,

    Roos en Paloma

  8. Hallo Suzanne,

    Ik zit in op dit moment in VWO 6.
    Volgend jaar wil ik graag psychologie studeren in Utrecht.
    Ik zit al een hele poos na te denken om na mijn bachelor de master forensische psychologie in Maastricht te doen.
    Ik ben benieuwd wat een baan als forensisch psycholoog inhoud.
    Zou ik aan jou wat vragen mogen stellen over je baan als forensisch psycholoog?

    email: devriesineke@live.nl

    Met vriendelijke groet,

    Ineke

  9. Hallo Suzanne,

    Ik had een vraagje, ik zit nu in VWO 5 (voor de tweede keer helaas). Ik zou heel graag psychologie willen studeren in Utrecht. Ik heb gelezen dat je dan de tak klinische psychologie kan kiezen. Kan ik hiermee dan gemakkelijk instromen op de master forensische psychologie in tilburg?

    Alvast bedankt!

  10. Hallo Suzanne,

    Ik zit in mijn eerste jaar op de opleiding Toegepaste Psychologie aan het Hogeschool van Amsterdam. Zelf ben ik erg geïnteresseerd in het beroep forensisch psycholoog. Mijn vraag is wat moet ik doen qua keuzes en opleidingen om hier mijn beroep van te kunnen maken.

    Alvast bedankt!

    Groetjes,

    Demi
    (Email: demizwerver@hotmail.com)

  11. Hoi Suzanne! Ik las dat er in Nederland maar één profiler was. Dit beroep lijkt me heel interresant, maar betekent dit dat het ook heel moeilijk is om in Nederland een baan als profiler te krijgen? Groetjes N

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *