Het grootste deel van ons leven besteden we aan studie, werk en het gezin. Dit komt zelden zonder de druk om te presteren. Deze druk komt niet alleen van buitenaf, van ouders, docenten of werkgevers, maar komt nog vaker vanuit onszelf. We willen onszelf graag zien als iemand die het heeft gemaakt in het leven en waar anderen tegenop kijken. We willen graag een goede plek op de sociale ladder en door anderen gezien worden als succesvol. Dit is niet zo gek. Vanuit de evolutie gezien hebben individuen die in de groep hoger in rang staan meer recht op voedsel, paringspartners, schuilplaatsen en andere privileges. Maar wat bepaalt eigenlijk of iemand succesvol is en dus hoog op de sociale ladder staat?

Continuüm

Succes wordt in deze maatschappij vaak omschreven in termen van geld of macht. Iemand met een bepaald banksaldo, een groot huis en een mooie auto wordt vaak als succesvol gezien. Mensen met een goed klinkende functietitel worden als succesvol gezien, zeker wanneer deze persoon veel macht heeft binnen een organisatie.SONY DSC Moeten de mensen die geen dik banksaldo, geen groot huis, geen mooie auto en geen machtspositie hebben zich dan minderwaardig voelen aan mensen die dat wel hebben? Behoren deze mensen dan automatisch tot een lagere klasse van de maatschappij? Succesvol zijn wordt immers vaak zwart-wit gezien, iemand is wel of niet succesvol. Succes kan beter worden gezien als een continuüm. Op een bepaald punt in het continuüm kan iemand altijd minder succesvol zijn en altijd nog succesvoller worden. Op een continuüm wordt iemand dus wel altijd in een bepaalde mate als succesvol gezien. Dat doet de mens al meer recht toe. Maar ook door succes op een continuüm te plaatsen wordt er nog altijd van uitgegaan dat de een meer succesvol kan zijn dan de ander. Op basis van welke criteria wordt dit dan bepaald?

LEES OOK:
Rood en Psychologie: open deuren en overhaaste conclusies?

Geld, macht of geluk?

money2Volgens de traditionele filosofen zijn de waarden van succes, geld en macht, gebonden aan frustratie en teleurstelling. Het najagen van macht en sociale goedkeuring leidt dus niet per definitie tot een succesvol leven. Het bereiken van deze doelen ligt namelijk buiten de controle van de persoon. Wanneer iemand deze doelen toch heeft bereikt, kan dit succes zo weer worden weggeveegd door factoren waar men geen invloed op heeft. Vanuit dit perspectief gezien is succes dus niet te omschrijven in termen van geld en macht.

Is succes dan gelijk aan geluk en is daarom een gelukkig persoon succesvol? Geluk is een emotie die duidt op het tevreden zijn met de huidige levensomstandigheden. Het hoeft dus niet te betekenen dat een gelukkig persoon ook succesvol is, hij is slechts tevreden. Iemand kan ook tevreden zijn wanneer hij niet succesvol is. Daarnaast is succes geen emotie. Of iemand gelukkig is, is voor de helft erfelijk bepaald. Dat zou betekenen dat iemand voor de helft succesvol geboren wordt. Dat betekent dus dat mensen die niet voor de helft succesvol geboren worden ook minder kans hebben om succesvol te worden. Succes zou dan dus verbonden kunnen zijn aan andere erfelijke factoren zoals intelligentie en karakter. Is een minder intelligent persoon dan ook meteen minder succesvol dan iemand met een hoge intelligentie? Ook deze variabelen liggen buiten de controle van de persoon en omschrijven om die reden niet het begrip ‘succes’.

LEES OOK:
De Doorbraak van de Escape Room

Eigen potentie

Vanuit de positieve psychologie gezien streven mensen naar constante groei en ontwikkeling, oftewel het realiseren van de potentie die in hen aanwezig is. Ook de humanistische psychologie stelt dat mensen van nature gemotiveerd zijn om tot hun volle potentie te ontwikkelen. Dit is iets waar iedereen toe in staat is en waar mensen controle over hebben. Vanuit deze visie kan iedereen succesvol zijn. Zelfs wanneer iemand geen werk heeft kan deze persoon succesvol zijn, simpelweg door zichzelf als mens te ontwikkelen en op andere manieren zijn potentie te gebruiken. Succes is het optimaal functioneren binnen de eigen potentie. Het niet succesvol zijn is het niet vervullen van aanwezige potentie. Wat optimaal functioneren inhoudt is afhankelijk van de waarden die de persoon belangrijk vindt in het leven. Iemand die leeft naar zijn persoonlijke waarden is altijd intrinsiek gemotiveerd om zichzelf binnen deze waarden optimaal te ontwikkelen en kan daarom een succesvol persoon worden genoemd. Wat bepaalt of iemand meer of minder succesvol is dan een ander is dus de mate waarin iemand leeft naar zijn persoonlijke waarden en werkt aan het realiseren van zijn volle potentie.

il_340x270.433410230_hgcq

Bronvermelding:
Liney, P.A., & Harringtons, S. (2008). Integrating positive psychology and coaching psychology. In Open Universiteit: Coaching: een psychologische perspectief. Heerle: Open Universiteit.

Kaufmann, C. (2006). Positive psychology: the science at the heart of coaching. In Open Universiteit: Coaching: een psychologische perspectief. Heerle: Open Universiteit.

Peltier, B, (2010). The existential stance. In In Open Universiteit: Coaching: een psychologische perspectief. Heerle: Open Universiteit.

Geschreven door Anita Boerema

Anita is student Psychologie aan de Fontys Hogeschool in Eindhoven. Na haar bachelor zou ze graag de master Arbeids- & Organisatiepsychologie gaan doen. Anita is geïnteresseerd in de persoonlijke en professionele ontwikkeling van mensen en organisaties. Daarnaast houdt ze zichzelf bezig met technologische ontwikkelingen en de invloed daarvan op hoe mensen werken.

1 comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *