Waarschijnlijk komt je het volgende scenario bekend voor: je zit ’s avonds lekker op de bank naar je favoriete programma te kijken, als er weer eens reclame tussendoor schiet. Geërgerd loop je nog maar eens naar de kast om die zak chips te pakken die je al een week ligt aan te kijken. Als je weer op de bank zit, zie je de zoveelste irritante reclame over hét perfecte uiterlijk. Een breedgeschouderde man met stalen buikspieren. Daarnaast een slanke jonge vrouw met strakke benen en billen. Ze hebben een gezond kleurtje en zijn elke dag in de sportschool te vinden. Ze eten alleen de gezondste producten en ze lachen, omdat ze zo gezond zijn. Ervan overtuigd dat deze reclame je niets doet, leg je toch maar voor de zekerheid die zak chips weer terug in de kast, want daar heb je nu geen zin meer in. Verder doet de reclame je helemaal niks. Of toch wel?

Te dik

Uit onderzoek van Liesbeth Woertman (2007) blijkt dat maar liefst 69.7% van de vrouwen zichzelf te dik vindt. Bij 54.2% van de mannen is dit het geval. Verder vindt 29,9% van de vrouwen haar lichaam mooi en is 21,2% van de mannen tevreden over zijn lichaam. Acht op de tien jongeren in Nederland is ontevreden over hun uiterlijk. Dat blijkt uit een onderzoek van YoungVotes onder ruim 500 jongeren tussen de 13-19 jaar naar hun schoonheidsidealen. Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van Tenq, de jongerenzender op middelbare scholen. Wanneer je deze resultaten voorbij ziet komen, valt op dat de meerderheid van de mensen zijn of haar lichaam niet mooi vindt.

LEES OOK:
Body dysmorphic disorder (BDD) en het brein

Hechting, bewustwording en ideaalbeeld

standbeeldHoe ontstaat deze ontevredenheid over ons uiterlijk? Waar komt dit gevoel vandaan? Volgens Liesbeth Woertman (2012) hangt dit af van zes factoren. Allereerst heeft dit te maken met onveilige hechting. Lichamelijk contact doet ons als kind veilig en welkom voelen. Vooral aanraking en streling is erg belangrijk in de ‘babytijd’. Deze veiligheid is van groot belang voor de beleving van ons lichaam. Wanneer dit ontbreekt in de kindertijd is er een grotere kans op een onveilig gevoel en daardoor tot meer onzekerheid over jezelf.

De tweede factor gaat over het ‘hebben’ van een lichaam en het ‘zijn’ van een lichaam. Vooral in de puberteit worden jongeren zich bewust over hun lichaam. Vaak wordt er gefocust op de seksuele aantrekkelijkheid van het lichaam. Dan wordt duidelijk dat jongeren meer het gevoel hebben een lichaam te ‘hebben’ in plaats van te ‘zijn’. Hetzelfde gevoel ontstaat wanneer je bijvoorbeeld ziek bent. Dan ervaar je dat je als het ware vastzit aan je lichaam en er last van kan hebben. Wanneer je bijvoorbeeld opgaat in je sport, dan ervaar je dat je je lichaam ‘bent’.

Daarnaast ontstaat er onvrede over het uiterlijk door een onrealistisch ideaalbeeld. Een ideaal lichaam wordt met geluk geassocieerd en wordt daarom nagestreefd. Om gelukkig en succesvol in het leven te worden moet worden voldaan aan een perfect lichaam. Dit is de illusie die onder vele jongeren, maar ook volwassenen heerst.

Sociale rollen, identiteit en chirurgie

Verder zou er onvrede over het lichaam ontstaan door meerdere sociale rollen. Vooral vrouwen zouden hier last van kunnen hebben. Ze hebben meerdere rollen in het dagelijks leven, zoals: moeder, vriendin, echtgenote, dochter, werknemer et cetera. Bij elke rol past een ander lichaamsbeeld, wat maakt dat hier onzekerheid over kan ontstaan.

LEES OOK:
Het dagboek van een transgender - Elf Fantasy Fair

ideaalbeeldIn het verlengde hiervan ligt de onvrede over het uiterlijk als aspect van de vrouwelijke identiteit. Volgens Woertman (2012) is door de jaren heen het uiterlijk verweven in de identiteit van de vrouw. Dit is terug te zien in de vele videoclips waarin het vrouwelijke figuur als lustobject is afgebeeld. Door deze positionering kunnen vrouwen meer onzeker worden over hun uiterlijk.

De laatste factor die meespeelt in onzekerheid over uiterlijk, is de vergaande technologische ontwikkeling die bijdraagt aan onvrede. In de cosmetische chirurgie is meer mogelijk dan ooit. Je hebt nu de optie om je ietwat scheve neus te corrigeren, of dat randje met buikvet weg te laten halen. Doordat deze opties beschikbaar zijn, staan mensen er meer voor open, wat op den duur tot onzekerheid kan leiden.

Tevredenheid over je uiterlijk wordt in deze tijd moeilijker om vast te houden, doordat de illusie wordt gewekt dat je lichaam perfect moet zijn. Alleen bestaat een perfect uiterlijk niet. Niet door make-up, niet door uren in de sportschool en niet door cosmetische chirurgie. Iedereen heeft wel iets waardoor onzekerheid kan ontstaan. Als iedereen zich hier bewust van is, dan zijn we terug bij het menselijke van ons: we zijn nou eenmaal niet perfect.

Geschreven door Derk-Jan Drost

Derk-Jan studeert Psychologie aan de Universiteit Twente, in Enschede. Hij wil een master Klinische Psychologie gaan volgen en hij is geïnteresseerd in gezondheid en voeding.

1 comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *