“Een hulphond in opleiding. Zij ziet en voelt alles wat ik verberg; het is confronterend, maar ook een waardevol leerproces. Voor mij is Zoëy mijn beste maatje aan mijn zijde.”

Voor veel mensen klinkt een hulphond hebben als dé oplossing. Alsof het alle problemen oplost. Maar de werkelijkheid is genuanceerder. Ondanks dat ik geen leven meer zonder haar, Zoëy mijn hulphond in opleiding, kan voorstellen, zijn er ook lastige aspecten met een hulphond.Zoëy is voor mij niet alleen een hulphond in opleiding, ze is ook mijn beste vriendin. Mijn maatje, mijn steun, degene die er altijd onvoorwaardelijk is.

Tegelijkertijd vind ik het belangrijk om een eerlijk beeld te geven. Want naast alles wat zij mij brengt, komt er ook ontzettend veel kijken bij het opleiden van een hulphond.Het is niet alleen mooi en bijzonder, maar ook intens, een groot leerproces en vaak confronterend.

Investeren in alle opzichten

Een traject om je eigen hulphond op te leiden is duur. Daar verkijken veel mensen zich op.Een ADL-hond of blindengeleidehond wordt onder bepaalde voorwaarden vergoed via de zorgverzekering. Voor een psychosociale hulphond ligt dat anders; daarvoor ben je vaak aangewezen op de gemeente (WMO). Helaas wordt door de gemeente zo’n traject lang niet altijd vergoed.

Als een vergoeding niet mogelijk is moet je Vaak (een groot deel) zelf betalen. Men start vaak een crowdfunding. Soms kan het ook met behulp van fondsen, die het mogelijk willen maken om voor iemand een traject te bekostigen.

En de investering stopt niet bij geld. Het vraagt tijd, heel veel energie en toewijding. Dit is geen traject dat je “even” doet. Je hond wordt onderdeel van je leven. Elke dag kies je opnieuw om te investeren in je hond, in jezelf en in jullie samenwerking als team.

Een hulpmiddel, geen oplossing

Een veelvoorkomend misverstand is dat een hulphond alle problemen oplost. Zoëy helpt mij enorm. Elke dag weer. Ze geeft me steun, vertrouwen en maakt dingen mogelijk die anders niet zouden lukken. Maar mijn uitdagingen verdwijnen niet. Een hulphond is geen wondermiddel, het is een hulpmiddel. En juist die nuance is belangrijk. Onze band is moeilijk uit te leggen. Zoëy voelt mij feilloos aan. Soms nog voordat ik zelf doorheb dat het minder goed gaat. Ze biedt steun wanneer woorden tekortschieten, en geeft me rust en veiligheid.

Maar ze is óók gewoon een hond, mijn beste vriendin, waarmee ik lach, speel en kan genieten van kleine momenten. Juist die combinatie maakt het zo bijzonder.

 

Ongevraagde aandacht en grenzen stellen

Met een hulphond ben je zichtbaar. Mensen kijken, stellen vragen of komen zomaar op je af. Soms goedbedoeld, maar vaak op momenten dat het niet uitkomt. Het gebeurt regelmatig dat mensen Zoëy afleiden terwijl ze aan het werk is. Bijvoorbeeld door haar aan te spreken of te willen aaien, zelfs als ze een werkdekje draagt.

Opmerkingen als; “Aah wat ben je mooi, maar ik mag je niet aaien!”, lijken onschuldig, maar zorgen alsnog voor afleiding. Mensen kunnen tegen mij praten, maar niet met mijn hond. Daardoor heb ik moeten leren om mijn grenzen duidelijk aan te geven. Het blijft een aandachtspunt voor mij.

Als iemand mijn hond aanspreekt, verliest zij haar focus op mij. Het kan betekenen dat ze daardoor haar taak niet goed kan uitvoeren. Het continu moeten uitleggen en begrenzen is niet altijd makkelijk, maar wel essentieel.

Ik ben op een gegeven moment maar andermans gedrag na gaan doen. Als iemand mijn hond, met een werkdekje, gaat aaien in de winkel, dan aai ik die persoon terug. Vaak vindt diegene dat onwennig en kijkt mij aan alsof ik gek ben. Ik probeer dan uit te leggen dat diegene hetzelfde doet bij mijn hond. De persoon in kwestie raakt afgeleid en kan de taak niet uitvoeren waar diegene mee bezig was. Dit is een flauw voorbeeld en echt absoluut niet wat ik altijd kan of wil doen, maar het maakte het wel duidelijk voor de persoon die mijn hond wilde aaien. Diegene vond het zelfs een verhelderend beeld geven.

Een ander voorbeeld is dat men vragen stellen zoals; “Leid jij een hulphond op voor een ander? Waarom heb je een hulphond nodig? Wat heb je voor ziekte?”. Goedbedoeld, maar ook confronterend. Zeker op momenten dat je al spanning ervaart. Je valt op. En dat kan moeilijk zijn.

Ondanks dat men het goed bedoelt, lijkt het alsof mensen hierin geen echte grens weten. Een hulphond mag je niet aaien, aankijken, tegen praten of kortom afleiden. De vragen die men stelt hoef je ook geen antwoord op te geven. Je bent niet verplicht om jezelf te verantwoorden naar een ander. Persoonlijk vind ik het best intense vragen die men soms stelt. Het zijn vragen die je niet zult krijgen als je zonder hulphond in de winkel loopt.

Het zijn geen robots

Bij een hulphond wordt vaak verwacht dat de hond perfect functioneert, bijna zoals een robot. Het zijn echter geen robots. Zoëy is ook een hond. Ze heeft haar eigen karakter en ook haar momenten. En dat is oké.

Het vraagt veel uit geduld, leren luisteren naar je hond en natuurlijk blijven trainen. Fouten maken hoort erbij en het is absoluut geen falen. Vaak probeert je hond je juist iets te vertellen of is aan het signaleren of spiegelen. Uiteindelijk blijft het een levend wezen. Een hond die ook liefde, zorg en aandacht nodig heeft, naast het werk als hulphond.

Toegankelijkheid

Ondanks meer bekendheid over hulphonden, blijft toegankelijkheid soms een uitdaging. Je moet uitleggen waarom je hond mee moet. Soms beland je zelfs in discussies. Dat kost energie. Energie die je vaak al hard nodig hebt. En na een negatieve ervaring kan de drempel om ergens opnieuw naartoe te gaan ineens veel hoger zijn door bijvoorbeeld de angst om fouten te maken of om wederom een weigering krijgen.

Een proces van geduld

Het opleiden van een hulphond is een continu proces. Oefenen. Herhalen. Vallen en weer opstaan. Soms moet je iets honderd keer doen voordat het echt lukt. Twijfels horen daar ook bij; “Doe ik het wel goed? Ben ik wel een goede baas?”. Juist die gedachten laten zien hoe betrokken je bent.

Het gevoel van falen heb ik zelf vaak gehad, maar je faalt niet. Het kan niet in een keer perfect gaan. Sterker nog; als je streeft naar perfectie, zal het nooit goed genoeg zijn voor jezelf. Het is een lat die je vaak zelf veelste hoog legt. Het vraagt om veel geduld en soms een lange adem. Het vraagt ook om zelfreflectie. Waarom lukken dingen niet? Waarom werkt mijn hond mij nu tegen? Het is een groot leerproces.

Verantwoordelijkheid

Een hulphond traject aangaan, is een grote verantwoordelijkheid. Ook op dagen dat het niet goed met je gaat moet je alsnog de verantwoordelijkheid over jezelf en je hond nemen. Je moet naar buiten om te wandelen met je hond. Je moet zorg dragen voor jezelf en je hond. Er zijn geen pauzes. Hoewel dat soms zwaar is, geeft het ook structuur en houvast.

Het nemen van een hond is dus een grote verantwoordelijkheid, waarbij je ook een basis moet kunnen bieden voor de hond. Gelukkig kijken er mensen met dit traject mee of jij aan deze basisvoorwaarden kan commiteren.

De spiegel die je helpt groeien

Misschien wel het meest bijzondere: hoe Zoëy mij spiegelt. Ze voelt haarfijn aan hoe het met mij gaat en reageert daarop. Dat kan confronterend zijn, maar het helpt me groeien. Ze leert me mijn grenzen herkennen en ernaar luisteren. Samen vormen we een team. Liefde, steun en alles daartussenin. Ja, het opleiden van een hulphond is intens. Soms heel zwaar, soms frustrerend, maar bovenal is het iets ongelooflijk moois.

Zoëy is niet alleen mijn hulphond, maar ook mijn beste vriendin. Ze maakt mijn wereld groter, geeft me vertrouwen en helpt me stappen te zetten die anders niet mogelijk waren. Het is geen makkelijke weg. Maar wel een bijzondere weg die voor mij heel veel al gebracht heeft en hopelijk nog gaat brengen. Een weg die ik, met Zoëy aan mijn zijde, elke dag opnieuw kies. Samen.

Deze blog is geschreven op basis van mijn eigen en andermans ervaringen. Heel erg bedankt Jaïra, Sanne, Kasper en Sanne voor het helpen en delen van jullie ervaringen!