Een tijdje geleden las ik in een artikel een stukje van een klinisch psycholoog over hoe ze diagnostische vragenlijsten gebruikt om informatie over haar cliënten te verzamelen en dit terug te koppelen aan de betreffende persoon. Zij is lang niet de enige die met deze hulpmiddelen werkt en toch zit er een gedachtegoed achter die ik niet helemaal begrijp.

Vreemd

Om als psycholoog een diagnose te kunnen stellen heb je onder andere vragenlijsten nodig. Deze staan vol met vragen over je welzijn om zo goed mogelijk vast te kunnen stellen waar je last van hebt en eventueel wat je krachten zijn. De psycholoog verzamelt zoveel mogelijk informatie, vergelijkt de data met die van de gemiddelden van ‘normale’ groepen mensen en stelt vervolgens een diagnose vast. Zo kan het voorkomen dat je als cliënt de volgende zinnen te horen krijgt: “Uit je score op de X-schaal kan ik zien dat je last hebt van angstige gedachten in sociale situaties en dat we geen depressie kunnen vaststellen, omdat je op de Y-vragenlijst aangeeft periodes van geluk te ervaren.” Misschien ligt het aan mij, maar ik vind dit vreemd. Ik zal uitleggen waarom.

De eerste frons op mijn voorhoofd komt aanzetten bij de aanname dat deze testen een beter beeld van de ‘werkelijkheid’ geven dan dat de cliënt doet door het aan ons te vertellen. Waarom doen we al die moeite om er via ingewikkelde constructies achter te komen wat er ‘stoort’? Je kunt het de ander toch ook gewoon vragen? De ander kan je echt zelf wel vertellen dat hij sociale situaties eng vindt en ook periodes van geluk ervaart. We leven onder de impressie dat een vragenlijst een soort objectieve maatstaf is die beter kan weergeven wat er aan de hand is dan de cliënt zelf. Een probleem hiermee is dat die objectieve waarheid helemaal niet bestaat en we deze dus ook niet kunnen ontdekken. Anderzijds gaat het vooral om de beleving van de cliënt en niet hoe hij of zij scoort in vergelijking met anderen.

LEES OOK:
Recensie: Je verleden voorbij

SchadelijkScratched Red Question Mark (Beltsville, MD)

Mijn andere frons komt opzetten bij het idee dat ik als psycholoog aan mijn cliënten moet gaan vertellen hoe zij zich voelen of waar ze last van hebben. Ik vind het oprecht een heel raar idee dat iemand anders beter kan vertellen hoe het met je gaat dan dat je dat zelf weet. Het is naar mijn mening niet alleen vreemd, maar zelfs schadelijk. We maken op deze manier namelijk echte patiënten van onze cliënten. Door vragenlijsten af te nemen en diagnoses te stellen, geven we tegelijkertijd de boodschap: Je weet het zelf niet goed genoeg, wij vertellen je wel hoe het zit. Ik begrijp tegelijkertijd ook dat dit aan de andere kant verlichtend kan zijn voor de cliënt, omdat er nu een gevoel van verklaring ligt.

Laat de cliënt zelf spreken

Ik pleit ervoor om de cliënt zelf te laten spreken. Vergeet de vragenlijsten en de testen, maar treed in contact met elkaar. Voel mee met wat er aan de hand is en laat het ontstaan in de spreekkamer. Juist door te vertrouwen op de zelfhelende krachten van de cliënt kan deze zoveel mogelijk zelfstandig worden en succes ervaren dat echt door hem of haarzelf gekomen is. Dit lijkt mij een mooi streven dat voor beide partijen goed kan werken.

LEES OOK:
Wat is...narcisme?

Ik hoor heel graag wat anderen hiervan vinden en of ze het hier wel of niet mee eens zijn en waarom. Juist door met elkaar over dit soort dingen te praten en de te discussiëren denk ik dat we de psychologie eer aan doen. Daarom stel ik graag de vraag: Wat is jouw mening?

Geschreven door: Online studentenpsycholoog Dea Boom van www.psychologenpraktijkboom.nl

Geschreven door Dea Boom

Dea Boom is in 2012 afgestudeerd als psycholoog en heeft daarnaast een passie voor het geschreven woord. Met behulp van het schrijven van artikelen en blogs probeert ze haar lezers aan het denken te zetten over wetenschappelijke en psychologische onderwerpen. Ze wil graag de brug tussen de wetenschap en het 'gewone' publiek versterken door ingewikkelde vraagstukken voor iedereen begrijpelijk te maken. Daarnaast werkt ze als psycholoog in de studentenhulpverlening en heeft ze een eigen online praktijk: Psychologenpraktijk Boom (www.psychologenpraktijkboom.nl).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *